Joodse talen voor de hele misjpoge

Europese Dag van Joods Cultureel Erfgoed
datum: Zondag 11 september 2016
duur: 13:00-17:00 uur

Lezing: Jacob Ben-Chaim
tijdstip: 13.30 - 15.00 uur
Workshop en Lezing: Carla da Silva:
tijdstip: 15.30 - 17.00 uur
entrée: gratis (collecte bij uitgang)

Zondag 11 september vindt de Europese dag van Joods Cultureel Erfgoed weer plaats in Synagoge Groningen. Deze Dag wordt jaarlijks in 32 landen in september georganiseerd. Het doel is te laten zien hoe de Joodse cultuur en tradities in ieder land verankerd zijn in de plaatselijke cultuur. Ieder jaar is er een ander thema, dit jaar is het thema Joodse talen.

Jatten en afpeigeren. Tof en mazzel. Alles kits en 'm smeren. Gewone Nederlandse woorden en uitdrukkingen, maar met een Joodse achtergrond. Oorspronkelijk afkomstig uit de oude Bijbelse taal Hebreeuws en later via het Jiddisch in het Nederlands terecht gekomen. Het Hebreeuws is nu de officiële taal van Israel, maar was bijna een dode taal geworden. Het Jiddisch wordt niet meer in Nederland gesproken, behalve die vele woorden die in het Nederlands een vaste plek hebben gevonden.

Mazzel voor de hele misjpoge

In Synagoge Groningen geeft verhalenvertelster en zangeres Carla da Silva uitleg over de Jiddische taal en haar invloed op het Nederlands, onder de titel Mazzel voor de hele Misjpoge! Jiddische woorden kleuren de Nederlandse taal, vooral in de regio Amsterdam, die we ook kennen als Mokem of Mokum (= plek/ruimte). Wat is het Jiddisch voor taal? Door wie werd het gesproken? Wat is de geschiedenis van de Nederlandse Joden en spraken zij allemaal ooit Jiddisch? Deze lezing verhaalt over de Jiddische taal, haar geschiedenis én de geschiedenis van de Joden in Nederland.

Carla da Silva geeft in Groningen workshops in Jiddische zang en lezingen over de Jiddische cultuur in het algemeen. Ze studeerde af in de Joods-Amerikaanse literatuur.

Taal voor geleerden en rabbijnen

Jacob Ben-Chaim vertelt over het thema Heilige Taal. Honderden jaren was Hebreeuws een bijna dode taal die exclusief gebruikt werd voor gebeden en het bestuderen van de bijbel door een kleine groep geleerden en rabbijnen. Sinds 1948 is Hebreeuws de officiële taal van de staat Israel en toch zijn de Heilige Taal en het moderne Hebreeuws twee verschillende talen. Taal heeft de kracht om ideeën en gevoelens over te brengen ongeacht afstand en tijd. Taal verandert ons bewustzijn.
Wat is de Heilige Taal? Wat probeert het ons te zeggen vanuit een verleden van meer dan 3.000 jaar?
De in Israël geboren Jacob Ben-Chaim (1962) studeerde muziek en marketing, en was lang actief in de productie van internationale muziek- en theaterproducties en festivals.

Namen schrijven in het Hebreeuws

In Synagoge Groningen is tijdens de Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed op 11 september ook kalligraaf Chris van Wierst aanwezig om de namen van bezoekers in het Hebreeuws te schrijven. De bezoekers krijgen hun Hebreeuwse naam gratis mee.
Accordeoniste Marloes Grosveld speelt tijdens de pauzes Jiddische muziek, begeleid door zang.

De dag is geschikt voor de hele misjpoge (Jiddisch voor gezin of familie). Kinderen kunnen meedoen aan een speciale workshop Hebreeuwse letters schrijven. Ten behoeve van het inwendige kind zal daarbij Ranja (een product van de Gronings-Joodse frisdrankfabrikant C. Polak) geserveerd worden.

Datum: 
zondag, 11 september, 2016 -
13:00 to 17:00