EEN VEELBEWOGEN JOODS LEVEN: HET VERHAAL VAN ELISABETH ANDRIESSEN /BETTY KAZIN-ROSENBAUM 2 mei in Synagoge

Organisatie: 
Stichting Folkingestraat Synagoge

Het verhaal van Elisabeth /Betty  door Betty Kazin-Rosenbaum
datum: dinsdag 2 mei 2017,
tijdstip: 20.00 uur
locatie: Synagoge Groningen
adres: Folkingestraat 60
entree: gratis
muzikale omlijsting: Melancollectiv

Elisabeth Andriessen werd na de bevrijding weer Betty Rosenbaum.
Betty Kazin-Rosenbaum, kleindochter van het Joodse echtpaar Rosenbaum uit Groningen en overlevende van de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog, vertelt aan de vooravond van Dodenherdenking in Synagoge Groningen over haar veelbewogen leven. Pas na de Tweede Wereldoorlog ontdekte ze haar ware identiteit.

Betty Kazin-Rosenbaum (1941) werd geboren in Amsterdam en woont nu in Zichron Ya’akov in Israël. Haar ouders werden in de Tweede Wereldoorlog in Sobibor vergast. Ze groeide op bij haar oom en tante in Eibergen. Haar overgrootouders kwamen uit Peize. Deze familie heeft veel betekend voor de Peizenaren. Zo nam grootvader Izaak Rosenbaum het initiatief om in 1927 een speciale windmolen uit Amerika te importeren: een zogheten windmotor, bedoeld  om het water uit de veengrond rond Peize en Roden te pompen. Dat leverde velen werk op als veenarbeider. De molen staat er nog en is goed onderhouden. Klik hier voor een uitleg over die molen door kleindochter Betty Kazin-Rosenbaum zelf. 

De grootouders van Betty Rosenbaum die in de stad Groningen woonden, worden sinds 2013 herdacht met een Stolperstein voor hun voormalige woning aan de Alexanderstraat nr 31 in Groningen. Hiernaast een foto van de stenen:

Onderduik
Betty Rosenbaum werd in 1941 in Amsterdam geboren als de oudste dochter van het Joodse echtpaar Ephraim (Eil) Rosenbaum en Johanna (Jo) Zion. Haar vader was apotheker en eigenaar van de Rembrandt-apotheek aan de Nieuwe Heerengracht in Amsterdam.
In dit oorlogsjaar overweegt het gezin te gaan onderduiken. Maar Eil Rosenbaum besluit mede op advies van de Joodsche Raad als apotheker in Amsterdam te blijven werken, zodat hij geneesmiddelen kan blijven verstrekken “zolang in ghetto Amsterdam Joden wonen”.
Betty's moeder en haar kleine broertje Max duiken onder bij een boerenfamilie in Neede. Betty duikt onder bij de familie Hageman in Eibergen. Vanaf dat moment gaat Betty door het leven onder de schuilnaam Elisabeth Andriessen. Pleegvader Hageman is actief in het verzet en wordt in 1944 door de nazi's gefusilleerd. Na de bevrijding gaat Betty wonen bij haar oom en tante in Eibergen, de familie Zion.

Elizabeth wordt weer Betty
Wanneer Betty op school een schrift krijgt met daarop de naam Betty Rosenbaum, weet zij niet dat dat haar eigenlijke naam is. Er wordt niet gesproken over de oorlog en er wordt Betty niets verteld over het lot van haar ouders of van haar broertje.
Later blijkt dat haar moeder en Max zijn verraden. Ze werden vervolgens gearresteerd en via kamp Westerbork gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor in Polen. Daar werden ze direct na aankomst vergast. Haar vader werd ook opgepakt en is via kamp Vught en kamp Westerbork gedeporteerd naar Sobibor, waar ook hij direct na aankomst werd vergast. *
Open Joodse Huizen
In de aanloop naar 4 en 5 mei 2017 geeft Betty Kazin-Rosenbaum gastlessen op scholen, onder meer in Groningen, Peize en Leek. Ze maakt daarbij gebruik van een powerpointpresentatie waarmee ze foto's over haar leven toont. Na afloop van haar verhaal krijgen bezoekers gelegenheid tot het stellen van vragen.

N.B. Het verhaal van Betty Kazin-Rosenbaum zal ook worden vermeld in een wandelgids die verschijnt ter gelegenheid van een nieuwe wandelroute: van Leek naar Westerbork.
Deze komt op de route waar de oude tram vroeger van Leek, Roden, Peize naar Groningen reed.
Het boekje wordt 5 juli aan de burgemeester van Leek gepresenteerd.
Op 15 juli wordt het boekje in Westerbork gepresenteerd bij de herdenking van het eerste transport naar Auschwitz - 75 jaar eerder.

Datum: 
dinsdag, 2 mei, 2017 - 20:00